تبلیغات
هخامنش کرمان

آمار بازید

کل بازدیدها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه پیش :
به روز رسانی :

سیزده به در

سیزده به در

 

روز سیزدهم هر ماه خورشیدی در گاهشماری ایرانی « تیر روز» نام دارد که ازآن امشاسپند تیشتر، ستاره ی باران آور می باشد.

در کتاب « آثار الباقیه» از ابو ریحان بیرونی جدولی برای سعد و نحس بودن روزهاست که در برابر روز سیزدهم نوروز، واژه ی سعد به چم نیک و فرخنده آورده شده است.

فروردین هنگام جشن و سرور و شادمانی و هنگامه ی فرود آمدن فروهرها است. تیر روز از این ماه که نخستین تیر روز از سال می باشد در میان ایرانی های باستان بسیار گرامی بوده و پس از دوازده روز جشن که یادآور دوازده ماه سال است، روز سیزدهم را پایان روزهای جشن نوروز می دانستند و با رفتن به کنار جویبارها و باغ و صحرا و شادی کردن جشن نوروز را با شادی به پایان می رساندند. در کتاب « المحاسن و الاضداد» گفته شده : « در صحن کاخ سلطنتی دوازده ستون از خشت خام برپا می کردند که در هریک از آنها یکی از حبوبات دوازده گانه را می کاشتند و کـُشتی که از پشم گوسفند بافته می شود، شش قسمت است که هر قسمت دوازده رشته می شود که به گونه ی مجموع هفتاد و دو نخ می شود، می بستند»

عدد شش اشاره است به شش گاههنبار و عدد دوازده به یاد دوازده ماه است و هفتاد و دو هم به هفتاد و دو فصل یسنا اشاره است.

 

تاریخچه ی سیزده به در

جمشید، شاه پیشدادی در روز سیزدهم نوروز در صحرایی سبز خیمه بر پا می کند و چند سال پیاپی این کار را انجام می دهد که در پی آن این مراسم در ایران زمین به صورت سنت و آیین درمی آید و ایرانیها از آن پس سیزده به در را بیرون از خانه در کنار چشمه سارها و دامن طبیعت برگزار می کنند

 

شیوه های برگزاری مراسم سیزده به در

مردم به کشتزارهای خود می رفتند و در زمین تازه روییده و سرسبز و آکنده از انبوه گل و گیاهان صحرایی به شادی و ترانه سرایی و پایکوبی می پرداختند و به گردآوری سبزه های صحرایی و پختن آش و خوراکی های ویژه می پرداختند.

همچنین بازی های گروهی، ترانه ها و رقص های گروهی، بادبادک پرانی، سوارکاری، نمایش های شاد، هماورد جویی جوانان، آب بازی بخشی از این آیین هاست. اشادی کردن و خندیدن به چم فروریختن اندیشه های پلید و تیره، روبوسی نماد آشتی، به آب سپردن سبزه ی سفره ی نوروزی نشانه ی هدیه دادن به ایزدبانوی آب « آناهیتا» و گره زدن علف برای شاهد قرار دادن مادر طبیعت در پیوند میان زن و مرد، مسابقه های اسب دوانی یادآور کشمکش ایزد باران و دیو خشکسالی است

 

سبزه گره زدن

افسانه ی آفرینش در ایران باستان و موضوع نخستین بشر و نخستین شاه و دانستن درباره ی « کیومرث» با ارزش است، در « اوستا» چندین بار از کیومرث سخن به میان آمده و او را نخستین پادشاه و نیز نخستین بشر نامیده است.

گفته های « حمزه ی اصفهانی» در کتاب « سِنی ملوک الارض و الانبیاء» صفحه های 23 تا 29 و گفته های « مسعودی» در کتاب « مروج الذهب» جلد دوم صفحه های 110 و 111 و « ابو ریحان بیرونی» در کتاب « آثار الباقیه» بر پایه ی همان آگاهی است که در منبع پهلوی وجود دارد که :

« مشی» و « مشیانه» که دختر و پسر دو قلوی کیومرث بودند، روز سیزدهم فروردین برای نخستین بار در جهان با هم ازدواج کردند.

آن دو به وسیله ی گره زدن دو شاخه ی « مورد» پایه ی ازدواج خود را بنا نهادند و چون ایرانیهای باستان از این راز به خوبی آگاهی داشتند

آن مراسم را به ویژه دختران و پسران دم بخت انجام می دادند. امروزه نیز دختران و پسران برای بستن پیمان زناشویی، نیت می کنند و علف گره می زنند.

این رسم از زمان « کیانی ها» فراموش شد و در زمان « هخامنشی ها» دوباره آغاز شد و تا امروز پابرجاست. در کتاب « مُجمل التواریخ» چنین آمده است :

« اول مردی که به زمین ظاهر شد، پارسیان آن را « گل شاه» نامیدند، زیرا که پادشاهی او الا بر گل نبود، پس پسر و دختری از او ماند که مشی و مشیانه نام گرفتند و روز سیزده نوروز با هم ازدواج کردند و در مدت پنجاه سال، هیجده فرزند به وجود آوردند و چون مردند، جهان نود و چهار سال بی پادشاه بماند»




دسته بندی : ایران باستان ,
تاریخ: شنبه 1396/01/12 - 14:33 | دیدگاه شما و دیگران: ()